SN: ZUS musi pouczać kobiety, że po urlopie macierzyńskim ich ubezpieczenie wygasa


Matka, która urodziła dziecko w Sylwestra, nie wiedziała, że grudzień 2015 r. ma 31 dni i za to ZUS ją ukarał, odmawiając wypłaty zasiłku chorobowego. Sąd Najwyższy orzekł, że jeśli Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie pouczy kobiety o konieczności złożenia wniosku w terminie, to można przywrócić termin do ubezpieczenia, który minął - dodał.

SN: Bizneswoman po urodzeniu dziecka
powinna ponownie złożyć wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem chorobowym

Pogląd wyrażony w uchwale składu powiększonego oznacza więc w praktyce, że osoba, która zakończyła pobieranie zasiłku macierzyńskiego a wcześniej zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego jako osoba prowadząca działalność, w celu skorzystania na przyszłość z ochrony, jaką ubezpieczenie chorobowe daje takim osobom, musi ponownie zgłosić się do tego ubezpieczenia (tzn. złożyć odpowiedni wniosek) i opłacić należną składkę.

ZUS KWESTIONUJE WYSOKĄ PODSTAWĘ – CO NA TO SĄDY?

Organ rentowy na mocy trzech orzeczeń SN (chodzi o trzy wyroki z 2018 r. – sygn. akt I UK 208/17, II UK 301/17 i II UK 302/17) coraz częściej kontroluje przedsiębiorców i kwestionuje zadeklarowaną wysoką podstawę wymiaru. Następstwem działań ZUS jest druga decyzja, w której organ żąda zwrotu wypłaconych zasiłków albo w przypadku kontroli prewencyjnej (czyli dokonanej przed wypłatą świadczeń) wypłaca zasiłki od niższej ustalonej przez siebie, a nie deklarowanej przez przedsiębiorcę, podstawy wymiaru.

KOBIETY KONTRA ZUS – PRZEŁOMOWY WYROK SN


ZUS nie może żądać zwrotu wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Tak orzekł Sąd Najwyższy w przełomowym wyroku z dnia 5 grudnia 2018 r. w sprawie
III UK 193/17.

ZUS NIE MOŻE KWESTIONOWAĆ MAKSYMALNEJ PODSTAWY WYMIARU SKŁADEK PRZEDSIĘBIORCÓW.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I UK 208/17 (LEX nr 2541912) i pokażemy dlaczego wniosek do jakiego doszedł w tym orzeczeniu SN jest błędny.

Sprawa jest bardzo prosta i każda osoba umiejąca czytać ze zrozumieniem z łatwością wychwyci, gdzie Sąd Najwyższy uchybił zasadom logicznego myślenia.

ZUS kontra matki.

Przełomowe orzeczenie sądu może zakończyć gehennę.

Orzeczenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu może okazać się niezwykle istotne dla tych wszystkich, którym od ponad roku ZUS wmawia fikcyjną pracę. Zakład nie tylko odmawia wypłaty należnych świadczeń, ale także żąda też zwrotu już tych wypłaconych.
    Opozorności umowy o pracę nie może świadczyć ani wysokość wynagrodzenia, ani choroba tuż po zatrudnieniu.
    O pozorności umowy o pracę z pewnością nie może świadczyć określona przez strony w umowie wysokość wynagrodzenia”.

Pozorność umowy o pracę

ZUS odwołał się od decyzji i przegrał.

ZUS PODWAŻA PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI …

 A SĄD OBNIŻA PODSTAWĘ WYMIARU

ZUS w swojej decyzji podważył podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej powołując się na fikcyjność działalności. Odwołanie od decyzji wniósł przedsiębiorca. Sąd wprawdzie uznał, że działalność była faktycznie prowadzona i w tym zakresie zmienił decyzję ZUS jednak „przy okazji” obniżył wysoką podstawę wymiaru składek zadeklarowaną przez ubezpieczonego.

Zasiłek chorobowy a prowadzenie działalności gospodarczej

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r. (I UK 370/0)
Pracą zarobkową, której wykonywanie w okresie orzeczonej niezdolności do pracy powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267) jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu przedsiębiorcy i zarazem pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim.

Jaka aktywność przedsiębiorcy jest zabroniona?

Z powyższego wyroku dowiadujemy się dokładnie tylko tyle, że jeżeli prowadzisz działalność jednoosobową samodzielnie, zachorowałaś/zachorowałeś i pobierasz zasiłek chorobowy to w czasie pobierania zasiłku nie wolno Ci tej działalności prowadzić!

Słowo klucz:  SAMODZIELNIE.

WYSOKA PODSTAWA WYMIARU 

A FIKCYJNOŚĆ DG

Nie zawsze będzie tak, że wysoka podstawa wymiaru składek od razu wskazuje na fikcyjność działalnością gospodarczą. Trzeba dodatkowo zbadać m.in. jaki przychód generowała działalność gospodarcza, czy były podejmowane działania związane z pozyskaniem nowych klientów, jaką pracę i zaangażowanie wkładał w działalność płatnik, kto był odbiorcą usług działalności i jakie było grono klientów.

Na marginesie, co ciekawe w obu zacytowanych powyżej wyrokach SN (I UK 455/15 oraz I UK 413/17), kobiety wygrały swoje sprawy z odwołania od decyzji ZUS w sądach niższych instancji. Dopiero na skutek skarg kasacyjnych ZUSu SN uchylił wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z wytycznymi.


Opisane stanowisko ZUS prezentuje w sądach walcząc z kobietami na DG. Natomiast nie przeszkadza to jednocześnie w przekazywaniu przez ZUS komunikatów, że deklarowanie najwyższej podstawy do ubezpieczeń społecznych przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą nie jest uzależnione od wysokości przychodu/dochodu osiągniętego przez płatnika składek.

Czy też komunikatu, w którym ZUS oświadcza, że mogą Państwo deklarować wyższe podstawy (z zachowaniem maksymalnych limitów) bez względu na to jakie przychody generuje firma.

DECYZJA O WYŁĄCZENIU Z UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH – KOBIETA W CIĄŻY A DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

ZUS wydaje decyzje w których stwierdza, że działalność gospodarcza nie była faktycznie prowadzona, a w konsekwencji wyłącza z ubezpieczeń społecznych. Bardzo często ZUS posługuje się prostym schematem myślowym, jakoby ciąża sama w sobie była przeszkodą do skutecznego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto ZUS z góry uznaje, że sam fakt zadeklarowania wysokiej podstawy wymiaru składek świadczy o pozorowaniu prowadzenia działalności gospodarczej.

ZUS jest tak „zblokowany” swoim schematycznym myśleniem, że nawet jeśli w toku postępowania wyjaśniającego ustali, że działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona, to i tak wyda decyzję o niepodleganiu

DECYZJA ZUS O ZWROCIE NIENALEŻNIE POBRANYCH ŚWIADCZEŃ POMIMO BRAKU PRAWOMOCNOŚĆ DECYZJI O NIEPODLEGANIU UBEZPIECZENIOM SPOŁECZNYM

Decyzja nieprawomocna nie może być podstawą do wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń.Oparcie się przez ZUS na decyzji nieprawomocnej, która nie wywołuje jeszcze skutków prawnych jest pozbawione podstawy prawnej i jako takie jest wadliwe. W konsekwencji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma podstaw, aby odmówić ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego i żądać zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (podobny pogląd w nieco innej sprawie wyraził Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 4.04.2013 r., sygn. akt III AUa 32/13, w której to sprawie Sąd uznał decyzję wydaną przez ZUS za przedwczesną).
Niezależnie od powyższych niedogodności i praktyki zawieszania postępowania z odwołania od decyzji nr 2, należy się odwołać od decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń. W przypadku nie złożenia odwołania decyzja ZUS się uprawomocni i Zakład przystąpi do egzekucji roszczeń ustalonych w decyzji.

PODWYŻSZENIE PODSTAWY WYMIARU SKŁADEK NA DZIAŁALNOŚCI – ROZBIEŻNOŚCI NA TLE ORZECZNICTWA

Coraz częściej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zarzuca przedsiębiorcom fikcyjności działalności gospodarczej tylko ogranicza się do zakwestionowania „zawyżonej” podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

W efekcie ZUS wydaje decyzję, w której obniża podstawę wymiaru składek przedsiębiorcy najczęściej do kwoty ustawowego minimum z art. 18 ust. 8 ustawy systemowej, czyli 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Wszystko to organ rentowy robi po to, aby wydać drugą decyzję – decyzję o zwrocie „nienależnie pobranych świadczeń”. Ingerując w podstawę wymiaru składek wstecz ZUS tym samym kwestionuje wysokość wypłaconych świadczeń i żąda zwrotu nadpłaty.

PODWAŻENIE PODLEGANIA UBEZPIECZENIOM PRZEZ ZUS

Sąd Apelacyjny w Łodzi (wyrok z dnia 28.12.2016 r.,
sygn. akt: III AUa 53/16, LEX nr 2196180).

Zarobkowy charakter działalności w żadnym razie nie może być kwestionowany przez ocenę zadeklarowanej podstawy wymiaru składek, jako zbyt wysokiej w stosunku do przychodu

Sąd przywołał także pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2014 r. w sprawie I UK 145/14, LEX nr 1622302, uznając go za słuszny, gdzie wyrażone zostało zapatrywanie, zgodnie z którym:

„Jeśli więc przepis prawa ubezpieczeń społecznych o charakterze ius cogens zezwala na zadeklarowanie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe na poziomie do 250% przeciętnego wynagrodzenia w oderwaniu od pojęcia rzeczywistego przychodu, to zachowanie płatnika, realizującego swe uprawnienie w oparciu o taki bezwzględnie obowiązujący przepis prawa, nie może być podważane